Θεόπετρα

Στη Θεσσαλία, χρονολογημένα στρώματα της Μεσολιθικής ήρθαν στο φως από τις ανασκαφές στο σπήλαιο της Θεόπετρας, που γίνονται από το 1987 υπό τη διεύθυνση της Ν. Κυπαρίσση-Αποστολίκα και υπό την αιγίδα της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας-Σπηλαιολογίας. Τα στρώματα αυτά, πάχους 80-90 εκ., χρονολογήθηκαν με βάση τους άνθρακες που περιείχαν στη Μεσολιθική εποχή. Περιείχαν εργαλεία, οστά ζώων, βοτανικά κατάλοιπα αλλά και μία ανθρώπινη ταφή, ηλικίας 7050-7010 π.Χ., που ανήκε σε γυναίκα 18-20 ετών.

Στη Θεόπετρα, όπως δείχνουν τα οστεολογικά και βοτανικά κατάλοιπα, οι κυνηγοί επιδίδονταν στο κυνήγι άγριων αιγοπροβάτων, βοοειδών, ελαφιών αλλά και μικροπανίδας, ενώ παράλληλα συνέλεγαν άγριους καρπούς και χόρτα (π.χ. άγριο κριθάρι και φακή, λιθόσπερμο κ.ά.) από τη γύρω περιοχή.

Η σημασία της Θεόπετρας είναι μεγάλη, δεδομένου ότι και το σπήλαιο αυτό, όπως και το σπήλαιο Φράγχθι στην Ερμιονίδα, διασώζει στρώματα που ανήκουν στη μετάβαση από την Ανώτερη Παλαιολιθική (ανώτερη Πλειστόκαινος) στη Μεσολιθική (Ολόκαινο) και τη Νεολιθική. Δεδομένου δε ότι η θεσσαλική πεδιάδα υπήρξε ο κατεξοχήν χώρος εγκατάστασης των πρώτων γεωργών στο Αιγαίο κατά τη Νεολιθική εποχή, η μελέτη των ευρημάτων του σπηλαίου που ανήκουν στη φάση της μετάβασης αναμένεται να διαφωτίσει το κυρίαρχο σήμερα ερώτημα της προέλευσης της γεωργίας και της εξημέρωσης ζώων και φυτών στην περιοχή (αλλογενής ή αυτόχθονος) στις αρχές της Νεολιθικής.